
Nikt nie chciał umierać
Seans filmu poprzedzi prelekcja Vity Marii Drygas, kuratorki sekcji Vytautas Žalakevičius: czas wstrzymany.
Pod koniec 1965 roku młody litewski reżyser Vytautas Žalakevičius przybył do Moskwy ze swoim nowym filmem. Jego poprzednie dzieła cieszyły się dużą popularnością w artystycznych kręgach Związku Radzieckiego, dlatego oczekiwania były wysokie. Scenariusz do niego pt. Terror został wcześniej opublikowany, wiadomo było więc, że nowy obraz Žalakevičiusa będzie opowiadał o „leśnych braciach”, partyzantach antykomunistycznych działających na terenie Litwy i innych krajów nadbałtyckich podczas II wojny światowej i po jej zakończeniu.
Na pierwszy rzut oka Nikt nie chciał umierać jest klasyczną radziecką produkcją. Komuniści i chłopi są dobrzy, a partyzanci źli. To opowieść o zemście synów sołtysa za jego śmierć z rąk oddziałów powstańczych. Jednak zastosowana konwencja westernu pozwoliła Žalakevičiusowi na ujawnienie prawdy o partyzantach, nawet jeśli uczynił to między wierszami.
Po projekcji filmu reżyserowi nakazano usunięcie pierwszej sceny, w której radzieckie czołgi wjeżdżają do litewskiej wioski. Pierwotny tytuł, Terror, również nie został zaakceptowany. Mimo to nadal z filmu jasno wynika, że winą za krwawą wojnę powinno się obarczyć rządzących, czyli komunistów.
Sergey Lavrentyev / MFF w Rotterdamie
Katalog 11. MFF Nowe Horyzonty

Vytautas Žalakevičius (1930–1996) – litewski reżyser i scenarzysta. Pełnił funkcję dyrektora artystycznego w Litewskim Studiu Filmowym (Lietuvos Kino Studija). Studiował matematykę i inżynierię na uniwersytecie w Kownie. Potem studiował reżyserię filmową na WGIK w Moskwie. Zyskał sławę w 1956 roku filmem Adam chce być człowiekiem. Dzięki swojemu najsłynniejszemu dziełu Nikt nie chciał umierać, w którym wystąpili litewscy i łotewscy aktorzy, Žalakevičius zdobył uznanie na świecie. Od roku 1974 do 1980 był dyrektorem w Mosfilmie, ale jako że moskiewski okres nie okazał się dlań zbyt płodny artystycznie, reżyser powrócił na Litwę, gdzie skupił się na tworzeniu niezależnego litewskiego przemysłu filmowego. Oprócz tego nadal reżyserował, pisał scenariusze i pracował dla telewizji.
Katalog 11. MFF Nowe Horyzonty
Partner Sekcji

Partner Sekcji

partner sekcji

Tytuł angielski: Nobody Wanted to Die
Tytuł oryginalny: Niekas nenorėjo mirti
Język: litewski
Napisy: polskie, angielskie
Sekcja: Vytautas Žalakevičius: czas wstrzymany
Reżyseria: Vytautas Žalakevičius
Czas trwania: 105 min
Rok produkcji: 1965
Kraj produkcji: ZSRR
Właściciel praw: Lithuanian Film Center
Produkcja: Lietuvos Kino Studija
Obsada: Kazimieras Vitkus, Regimantas Adomaitis, Juozas Budraitis, Bruno Oja
Scenariusz: Vytautas Žalakevičius
Zdjęcia: Jonas Gricius
Montaż: Izabelė Pinaitytė
Muzyka: Algimantas Apanavicius
Kostiumy: Viktorija Bimbaite
Scenografia: Vytautas Kalinauskas, Algirdas Ničius
Dekada: 1960.
Nagrody: MFF w Karlowych Warach 1966 – Najlepszy aktor (Donatas Banionis)
Edycja: TFFW 2026





