Śledztwo w sprawie obywatela poza wszelkim podejrzeniem

Elio Petri jest jednym z najwybitniejszych twórców kina zaangażowanego, które we Włoszech lat 70. – w czasie tzw. lat ołowiu – w odważny sposób pokazało, jak film może stać się również bronią polityczną. Zajmować wyraźne stanowisko polityczne, uprawiać politykę, mówić o polityce – a ściślej o władzy. Jak się ona przejawia? Jaka jest jej natura? Co możemy z niej wywnioskować, aby uprawiać politykę, aby sprawować władzę? Śledztwo…, które Petri nam ukazuje, jest wymownym przykładem tego podejścia. Choć reżyser wykorzystuje ikoniczne elementy giallo – mamy tu tajemnicze morderstwo, piękną kobietę, poszukiwanie zabójcy, perwersyjne szczegóły i coraz gęstszą intrygę – to zupełnie zmienia perspektywę. Cała konstrukcja giallo z jej odwołaniami, fałszywymi tropami i „powiększeniami” staje się bowiem samym narzędziem władzy. Historyczny i polityczny wymiar tego dzieła ukazuje inne oblicze gatunku: jako zabójczy mechanizm na usługach realnej polityki. Okazuje się więc, że perwersyjna struktura filmu – uwodzicielska, a zarazem fatalistyczna – może stać się bronią służącą do dezinformacji, zacierania śladów i uniemożliwiania wymiarowi sprawiedliwości dotarcia do prawdy.

Gian Maria Volonté, wybitny odtwórca głównej roli, stworzył na ekranie jedną z najlepszych kreacji w swojej karierze, co w 1971 roku zapewniło filmowi Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego.

Stanisław Bardadin

Elio Petri (1929–1982) – włoski reżyser i scenarzysta, jedna z najważniejszych postaci kina politycznego lat 60. i 70. Jego filmy były prezentowane na największych festiwalach i nagradzane najważniejszymi wyróżnieniami, w tym Oscarem oraz Złotą Palmą. W swojej twórczości Petri koncentrował się na analizie mechanizmów władzy, roli pracy i pieniądza, łącząc ostrą satyrę społeczną z czarnym humorem oraz narastającym napięciem psychologicznym. Motywy neurozy jednostki w zderzeniu z systemem stały się jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów jego kina.

partner sekcji