Stany czarno-białe: rasa w amerykańskim kinie 1915-1991
W programie 3. edycji Timeless Film Festival Warsaw otwieramy sekcję, która jest czymś więcej niż przeglądem klasyki – to lekcja historii zapisana na taśmie filmowej. Historia amerykańskiego kina jest nierozerwalnie związana z historią rasowych napięć w Stanach Zjednoczonych.
Przez dziesięciolecia Hollywood przedstawiało rzeczywistość niemal wyłącznie z białej perspektywy, marginalizując lub stereotypizując czarnych bohaterów. Sekcja Stany czarno-białe: rasa w amerykańskim kinie 1915-1991 śledzi długą drogę od kina utrwalającego uprzedzenia do filmów tworzonych przez czarnych twórców i opowiadających o ich doświadczeniu z własnej perspektywy.
Od kontrowersyjnych fundamentów…
Punktem wyjścia sekcji są Narodziny narodu (1915) D.W. Griffitha – pierwsza superprodukcja w dziejach, która zachwyciła świat rozmachem i montażem, ale jednocześnie stała się narzędziem rasistowskiej propagandy. Jak napisał krytyk sto lat po premierze: „Najgorsze w tym filmie jest to, że jest tak dobry”. To właśnie w kontrze do takich dzieł, przez kolejne dekady, musiała rodzić się autentyczna reprezentacja czarnej społeczności.
…przez walkę o głos
Przez dekady czarni artyści w Hollywood byli spychani na margines, często pełniąc jedynie role techniczne. Jednak determinacja twórców pozwoliła przebić się nowym narracjom. W naszej sekcji prześledzimy tę drogę: od przełomowych ról Sidneya Poitiera, przez nurt blaxploitation lat 70., aż po eksplozję talentu Spike’a Lee, która dała początek współczesnej kinematografii afroamerykańskiej.
Kuratorem sekcji Stany czarno-białe: rasa w amerykańskim kinie 1915-1991 jest Maciej
Jarkowiec.
Co zobaczymy w ramach sekcji?
Narodziny narodu (The Birth of a Nation, reż. D.W. Griffith, USA, 1915) – monumentalne dzieło, które mimo technicznego geniuszu stało się fundamentem rasistowskiej propagandy.
W upalną noc (In the Heat of the Night, reż. Norman Jewison, USA, 1967) – pięć Oscarów i ikoniczna rola Sidneya Poitiera jako detektywa mierzącego się z uprzedzeniami na Głębokim Południu.
Shaft (reż. Gordon Parks, USA, 1971) – symbol kina blaxploitation, który wprowadził do popkultury postać czarnego, dumnego i nieustraszonego herosa.
Mississippi w ogniu (Mississippi Burning, reż. Alan Parker, USA, 1988) – mroczny thriller o śledztwie FBI w sprawie morderstw działaczy praw obywatelskich w latach 60.
Rób, co należy (Do the Right Thing, reż. Spike Lee, USA, 1989) – arcydzieło, które w gorący nowojorski dzień bez znieczulenia pokazuje napięcia rasowe i brak łatwych odpowiedzi.
Chłopaki z sąsiedztwa (Boyz n the Hood, reż. John Singleton, USA, 1991) – filmowy manifest młodego pokolenia Afroamerykanów, nakręcony niemal bez udziału białych aktorów, który odniósł gigantyczny sukces kasowy i artystyczny.
Szczegóły programu i bilety:
Festiwal jest współfinansowany przez Miasto Stołeczne Warszawa, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Polski Instytut Sztuki Filmowej.
Partnerami głównymi festiwalu są Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny, Gutek Film oraz Stowarzyszenie Nowe Horyzonty.
Współorganizatorami festiwalu są Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych oraz Mazowiecki Instytut Kultury.