Akumulator 1

W 1994 roku Jan Svěrák zaprezentował publiczności dwa dzieła: kameralny, młodzieńczy film drogi Jazda ze scenariuszem, który napisał z Martinem Dostálem, i pełną rozmachu fantastyczno-energetyczną komedię Akumulator 1 według tekstu Zdeňka Svěráka. Pierwszy wygrał MFF w Karlowych Warach, drugi stał się najchętniej oglądanym filmem roku i stanowi bodaj najosobliwszy punkt w rodzinnej filmografii.

Olda Soukup (Petr Forman) cierpi na dziwną utratę energii. Lekarze są bezradni. Dopiero uzdrowiciel Fišárek (Zdeněk Svěrák) uświadamia mu, że to wina telewizji – za małymi ekranami toczy się równoległe życie naszych sobowtórów, którzy wysysają z nas, widzów, siły witalne. Oldzie nie pozostaje nic innego, jak uzbroić się w moc drzew i nieoczekiwanej miłości – i wyruszyć w bój z telestworem. „Ludzie nie spotykają się i nie rozmawiają ze sobą. Nie żyją własnym życiem i tylko biernie patrzą, jak ktoś inny żyje za nich. Mieszkam na osiedlu i wieczorami widzę setki okien rozświetlonych ekranami telewizorów. Wszystkie mrugają jednocześnie. To niesamowity widok. Sceptyk mógłby uznać to za idealny obraz naszej cywilizacji” – mówił Jan. W Akumulatorze 1 spotykają się talenty językowy ojca i wizualny syna. Może i efekty specjalne trącą myszką, ale po latach nie sposób nie docenić niewesołej profetyczności tego dzieła.

Maciej Gil

Jan Svěrák (ur. 1965) – czeski reżyser, scenarzysta i producent. Syn aktora i scenarzysty Zdeňka (ur. 1936), ojciec montażysty Františka (ur. 1991) i aktora Ondřeja (ur. 2001). Absolwent wydziału filmu dokumentalnego FAMU w Pradze. Laureat studenckiego Oscara za Ropojady (1988) i Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego za Kolę (1996). Otrzymał też nominację za Szkołę podstawową (1991), a także Kryształowego Globusa w Karlowych Warach za Jazdę (1994), zdobywca wielu Czeskich Lwów i innych nagród. Jego filmy Szkoła podstawowa, Kola, Ciemnoniebieski świat (2001) i Butelki zwrotne (2007) są liderami czeskiego box office’u. Pojawia się w aktorskich epizodach w filmach swojego kolegi Filipa Renča.

Zdeněk Svěrák (ur. 1936) – czeski aktor, scenarzysta, dramaturg, autor wielu zbiorów opowiadań dla dzieci i dorosłych (wydawanych także w Polsce) oraz liczonych w setkach tekstów piosenek. Ojciec reżysera, scenarzysty i producenta Jana (ur. 1965), dziadek montażysty Františka (ur. 1991) i aktora Ondřeja (ur. 2001). Z wykształcenia nauczyciel języka i literatury czeskiej. Laureat niezliczonej liczby nagród. Współtworzone przez niego filmy zdobyły Oscara i dwie nominacje. W 1967 roku współzałożył Teatr Járy Cimrmana, dla którego napisał wszystkie sztuki i w którym do dzisiaj występuje. Jako scenarzysta pracował z najlepszymi: Oldřichem Lipskim, Jiřím Menzlem, Vítem Olmerem, Ladislavem Smoljakiem i oczywiście synem Janem. Grał u wyżej wspomnianych, ale też u Věry Chytilovej czy Dušana Kleina.

partner sekcji