Osiem śmiertelnych strzałów

UWAGA, ODKRYCIE!!!

Inspirowany prawdziwymi wydarzeniami, zrealizowany dla telewizji w 1972 roku czteroczęściowy, ponadpięciogodzinny film – długo niedoceniany kamień milowy fińskiego kina – to opus magnum filmowca Mikko Niskanena (1929–1990). Niskanen był autorem scenariusza, reżyserem oraz wystąpił w roli głównej. Pasi, bohater filmu, to rolnik, który z trudem utrzymuje rodzinę ciężką pracą i szuka ukojenia w alkoholu, co wywołuje kłótnie w domu i prowadzi do konfliktu z prawem i powolnej autodestrukcji.

Historyk filmu i reżyser Peter von Bagh, który niestrudzenie zabiegał o renowację tego tytułu, pisał (The Four Seasons of Drinking; Encore, 2012): „Niektórzy porównują go do twórczości Béli Tarra, podczas gdy inni, szukając bardziej klasycznych analogii, utrzymują, że tak właśnie mogłoby wyglądać pełne dziewięć godzin Chciwości” – i dodał: „Film koncentruje się ściśle na znajomych elementach życia codziennego, a jednocześnie zdaje się unosić w dziwnej, nieokreślonej przestrzeni –  jednocześnie psychologicznej, halucynacyjnej i konkretnej – pełnej obserwacji o ostrym, czasem bezlitosnym antropologicznym charakterze”.

Z kolei Thomas Flew na łamach Sight and Sound (5 października 2022), zapowiadając program BFI London Film Festival 2022, pisał: „Z małego ekranu na duży, po entuzjastycznym przyjęciu na tegorocznym festiwalu Il Cinema Ritrovato w Bolonii, trafił również fiński miniserial Osiem śmiertelnych strzałów, który dla Robina Bakera, głównego kuratora BFI i programisty sekcji London Film Festival Treasures, jest «niemal główną atrakcją» festiwalu”. O pięciogodzinnym serialu (…) mówi: „Wszyscy, z którymi rozmawiałem i którzy widzieli go w trakcie Cinema Ritrovato, opisali Osiem śmiertelnych strzałów nie tylko jako swój film festiwalu, ale także jako jeden z najlepszych, jakie widzieli od lat. Nie wyobrażam sobie, że nie zostanie jednym z festiwalowych hitów”.

Film zainspirował całe pokolenie fińskich filmowców, w tym Aki Kaurismäkiego, który określił miniserial jako „jedno z arcydzieł kina europejskiego”.

Roman Gutek

Projekcja odbędzie się według następującego harmonogramu:

• część 1 – 81 min,
• część 2 – 82 min,
• przerwa – 20 min,
• część 3 – 88 min,
• część 4 – 76 min.

Mikko Niskanen (1929–1990) – fiński reżyser, scenarzysta, producent i aktor. Jego twórczość, utrzymana w duchu realizmu, koncentrowała się na problemach społecznych fińskiej prowincji oraz doświadczeniach młodego pokolenia. Wyreżyserował ponad czterdzieści filmów, w tym Pojat oraz – uznawane za jego najwybitniejsze dzieło – Osiem śmiertelnych strzałów. Ośmiokrotny laureat narodowej nagrody Jussi, pozostaje jedną z najważniejszych postaci fińskiej kinematografii.