Pogarda

Spośród nowofalowych filmów Godarda ta opowieść o nieudanej ekranizacji Odysei stała się niekwestionowanym klasykiem. Powodów tego jest wiele: majestatyczna rola Fritza Langa – kontrastująca, ale i dopełniająca występy zawodowych aktorów: Brigitte Bardot, Michela Piccoliego i Jacka Palance’a, eleganckie zdjęcia i pełna patosu muzyka. Najważniejszym powodem jednak jest to, że reżyserowi udało się odtworzyć aurę antycznej tragedii. Dokonał on tego niejako mimowolnie, ekranizując powieść Alberta Moravii, którą sam określił jako „wulgarne czytadło pociągowe”. Pogarda urzeka widzów również sposobem potraktowania tematu filmu w filmie. Można rzec, że jest to „ostateczny” film o filmie, którego perfekcji nie udało się następcom Godarda powtórzyć. Perfekcja ta bierze się z eleganckiej prostoty – zawarcia w historii nieudanej koprodukcji metafory relacji między kinem europejskim a Hollywoodem, dawnym i współczesnym, narodowym i ponadnarodowym. Zarazem to przejmująca opowieść o końcu miłości. W tym sensie Pogarda uchodzi za film autobiograficzny: relację między ekranowymi małżonkami porównywano do związku Godarda i Anny Kariny, co podkreślają szczegóły wyglądu aktorów: czarna peruka Bardot oraz cygaro i kapelusz Piccoliego.

Ewa Mazierska

Katalog 10. MFF Nowe Horyzonty

Jean-Luc Godard (1930–2022) – ojciec filmowego postmodernizmu, radykalny, bezkompromisowy awangardzista. Jego fabularny debiut Do utraty tchu (1959) uważany jest za najważniejszy film Nowej Fali. Godard dekonstruował stare formy: burzył gramatykę, stylistykę i dotychczasowe konwencje języka filmowego, odrzucał tradycyjne reguły narracji, filmował ręczną, ruchliwą kamerą, w scenerii naturalnych wnętrz i przestrzeni. Kino stało się dla Godarda instrumentem służącym nie tylko do badania i przedstawiania świata, lecz także do oddziaływania na świadomość ludzi. Po latach ograniczył działalność do produkcji telewizyjnych, uruchomił własne studio, badał możliwości tkwiące w technice wideo. Na początku lat 80. powrócił do filmu kinowego, by po kilku latach porzucić ostatecznie fabułę na rzecz eseju filmowego.

Katalog 23. MFF Nowe Horyzonty