Rób, co należy

W 1988 roku nominowanych do Oscara w kategorii najlepszy film przedstawiał Eddie Murphy. Zanim wymienił tytuły, powiedział: „Dam wam tę nagrodę, ale chcę, żebyście wiedzieli, że my, czarni, nie mamy zamiaru dłużej stać w tym społeczeństwie na końcu kolejki. Domagamy się szacunku”.

Rok później w Rób, co należy Spike Lee pokazał tzw. getto od środka. Rozpalona upałem ulica w Brooklynie przelewa się z ekranu. Czuć zapach rozgrzanego asfaltu, piwska w oddechach spoconych ludzi, kwiatów w sklepie Koreańczyków. I pizzy we włoskiej knajpce, gdzie tlący się konflikt niezauważenie zamieni komedię w dramat. Ponad 30 lat przed śmiercią George’a Floyda uduszonego przez policjanta w Minneapolis w 2020 roku Lee nagrał scenę, w której policjant dusi Afroamerykanina na ulicy. Nie dlatego że reżyser jest prorokiem, ale dlatego, że przez dziesięciolecia policja zabiła w gettach setki niewinnych ludzi. Jej brutalność była znana tym, których dotykała. Reszta kraju odwracała głowę.

Choć wielu uznało Rób, co należy za najważniejszy film roku, Spike Lee nie dostał nominacji do Oscara. Główna nagroda przypadła stereotypowej Wożąc panią Daisy o białej starszej pani i jej niepiśmiennym czarnym szoferze.

Maciej Jarkowiec

Spike Lee (ur. 1957) – reżyser, scenarzysta, producent i aktor urodzony w Atlancie. Jeden z najwybitniejszych twórców kina afroamerykańskiego. Tworzy również dokumenty, reklamy i teledyski. Dwukrotnie nominowany do Oscara, w 2016 roku otrzymał honorową statuetkę. Jego filmy zdobywały nagrody także na europejskich festiwalach: w Cannes (Ona się doigra w 1986 roku, Malaria w 1991 i BlacKkKlansman w 2018) czy na Berlinale (Autobus w 1996 roku). Mieszka na Manhattanie. Kibicuje New York Yankees, New York Knicks i londyńskiemu Arsenalowi.

Katalog 9. American Film Festival