
Shaft
Seans filmu 19 kwietnia poprzedzi prelekcja Macieja Jarkowca, kuratora sekcji Stany czarno-białe: rasa w amerykańskim kinie 1915-1991.
Gordon Parks był pierwszym czarnym reżyserem, który podpisał kontrakt z wielką wytwórnią MGM. Jego Shaft to najlepszy film nurtu nazwanego blaxploitation, w ramach którego czarni twórcy kręcili historie przeznaczone dla czarnej publiczności. Większość z nich powstała za niewielkie pieniądze jako filmowa manifestacja ruchu Black Power. Bohaterowie walczyli ze złem reprezentowanym przez białych, ale jednocześnie blaxploitation powielał stereotypy o czarnym świecie pełnym przemocy, narkotyków, seksu.
Obraz Parksa jest inny. Richard Roundtree wykreował postać w duchu Sidneya Poitiera, nowojorskiego czarnego detektywa – inteligentniejszego, zabawniejszego i lepiej ubranego od białych przeciwników, z którymi ściera się w zaułkach, knajpach i podziemiach Nowego Jorku. Film okazał się hitem, przyciągnął do kin czarną i białą publiczność. W pamiętnej scenie policjant przystawia do twarzy Shafta czarny długopis. Na jego tle skóra jest jasna. Padają słynne słowa:
– Wcale nie jesteś taki czarny.
Shaft zbliża wówczas do twarzy gliniarza białą filiżankę.
– Ani ty taki biały.
Maciej Jarkowiec

Gordon Parks (1912–2006) – amerykański fotograf, reżyser, kompozytor i działacz społeczny. Jego twórczość ukazuje złożoność życia w Stanach Zjednoczonych, ze szczególnym uwzględnieniem problemów rasowych, ubóstwa i praw obywatelskich. Jako pierwszy Afroamerykanin napisał i wyreżyserował pełnometrażowy film dla dużej hollywoodzkiej wytwórni (Shaft).
Tytuł angielski: Shaft
Tytuł oryginalny: Shaft
Język: angielski
Napisy: polskie
Sekcja: Stany czarno-białe: rasa w amerykańskim kinie 1915-1991
Reżyseria: Gordon Parks
Czas trwania: 100 min
Rok produkcji: 1971
Kraj produkcji: USA
Właściciel praw: Park Circus
Producenci_tki: Joel Freeman, Roger H. Lewis
Produkcja: Metro-Goldwyn-Mayer (MGM)
Obsada: Richard Roundtree, Moses Gunn, Charles Cioffi, Christopher St. John, Gwenn Mitchell
Scenariusz: Ernest Tidyman, John D.F. Black
Zdjęcia: Urs Furrer
Montaż: Hugh A. Robertson
Muzyka: Isaac Hayes, J.J. Johnson
Kostiumy: Joseph G. Aulisi
Scenografia: Robert Drumheller
Dekada: 1970.
Nagrody: Oscar 1972 – Najlepsza piosenka oryginalna (Isaac Hayes); Złote Globy 1972 – Najlepsza muzyka filmowa (Isaac Hayes); Grammy 1972 – Najlepsza muzyka filmowa (Isaac Hayes)
Edycja: TFFW 2026








