Suspiria

Czarna baśń kina giallo par excellence – czy naprawdę potrzebuje wprowadzenia? „Suspiria to arcydzieło, szkoda tylko, że od czasu do czasu ktoś w nim mówi” – napisał pewien krytyk. We Włoszech na przełomie lat 60. i 70. słowo było bronią. Słowem się dowodziło, protestowało, przekonywało, argumentowało. Wychodzące na ulice pokolenie powojennego wyżu miało przede wszystkim słowo, by krytykować „stare” i budować „nowe”. Elokwencja, rzeka słów, porywała wszystko. Moda na długie tytuły filmowe była tego wymownym symptomem – także w nurcie giallo: Dlaczego te dziwne krople krwi na ciele Jennifer?, Twój występek to zamknięty pokój i tylko ja mam klucz, Krótka noc szklanych lalek, Ciała noszą ślady przemocy seksualnej – i wiele innych. Potem jednak nastąpił odwrót, pojawił się przeciwny nurt: Suspiria, Tenebre, Inferno, Trauma, Phenomena. Od drugiej połowy lat 70. świat powoli się zmienia: fala narkotyków, osamotnienie, coraz bardziej drapieżna kultura rywalizacji, zabawa jako ucieczka. Film Argenta z 1976 roku można też odczytać w takim właśnie kluczu. Suspiria jest arcydziełem stylu otwierającym nową fazę giallo – całkowicie zdominowaną przez wymiar paranormalny. Argento podsuwa tu widzowi pewną refleksję: wszyscy ryzykujemy, że staniemy się ofiarami rzeczy. Przedmiotów. Form. Materii. Nazwijmy to: towarów. Cała szkoła tańca przypomina domek Barbie, w którym rozgrywa się okrutna gra – jednocześnie piękna i pociągająca. Jakby ktoś nam szeptał do ucha: „Zabawmy się w nią razem!” Każdy ma swój pokoik, swoje zabawki, swoje wizje. Każdy sam.

Stanisław Bardadin

Dario Argento (ur. 1940) – włoski mistrz filmowej makabry i maestro kina giallo, producent promujący utalentowanych twórców i autor wielu scenariuszy (np. do spaghetti westernów). Zanim sam zaczął reżyserować, współpracował m.in. z Sergiem Leone i Mariem Bavą. Filmy Argenta poruszają kwestie metafizyki zła, często eksplorując temat magii, alchemii, współwystępowania świata materialnego z niematerialnym. Jego unikalna poetyka, umiejętność budowania napięcia i kreowania atmosfery niepokoju miały znaczący wpływ na kształt współczesnych horrorów. Pochodzi z rodziny filmowców, dziś tę tradycję kontynuuje jego córka Asia.

Katalog 14. MFF Nowe Horyzonty

partner sekcji