Ulice nędzy

Błyskotliwe otwarcie: nakręcona na taśmie 16 mm kronika z bulwarowej egzystencji Charliego Cappy (rewelacyjny Harvey Keitel) w rytm „Be My Baby” The Ronettes. Szelmowski uśmiech, uściski dłoni, interesiki, prywatne uroczystości. Lądujemy w samym środku wrześniowych obchodów Dnia Świętego Januarego. W cieniu festynu toczy się gangsterskie życie. Charlie, Johnny Boy (Robert De Niro) i reszta ferajny przesiadują w klubie nocnym Tony’ego – z bazyliki Świętego Patryka prosto do pieczary pełnej używek, seksu i przemocy. Sacrum dopełnia profanum. Scorsese na tej opozycji buduje cały swój dorobek. Tu po raz pierwszy daje wybrzmieć fascynacji złem i potrzebie szukania w nim odprysków odkupienia. Ulice nędzy inspirował własnym dzieciństwem w nowojorskiej Little Italy. Wyzwanie rzucił mu John Cassavetes, znęcając się nad jego chałturą Wagonem towarowym Bertha (1972). W międzyczasie producent Roger Corman naciskał, aby nowa produkcja była blaxploitation tylko z czarnymi aktorami, ale gdy budżet wyłożył Jonathan Taplin, menedżer zespołu The Band, forsował do głównej roli Jona Voighta. Nad produkcją całości krążył duch Do utraty tchu Godarda i Wałkoni Felliniego, a reżyser-kinofil w finale cytuje też inny klasyk – Banniona Fritza Langa.

Maciej Kowalczyk

Martin Scorsese (ur. 1942) – amerykański reżyser, scenarzysta i producent. Uważany za jednego z najwybitniejszych twórców w historii kina, mistrz narracji i języka filmowego. Jego dzieła, takie jak Taksówkarz (1976), Wściekły byk (1980) i Chłopcy z ferajny (1990), na nowo zdefiniowały kino gangsterskie i psychologiczne. W 2007 roku zdobył Oscara za Infiltrację, następnie zachwycił epickimi Wilkiem z Wall Street (2013) i Czasem krwawego księżyca (2023). Łączy wielkie widowiska z kameralnymi opowieściami, eksplorując tematy winy, odkupienia i przemocy. Jego kino to pasja, precyzja i wnikliwa analiza natury ludzkiej.